Vervolg op reis

Vol verwachting komen ze binnen, de een met een enorm gevulde rugzak, de ander met een bijna lege knalroze 'hello kitty' koffer. Iedere kleuter met een eigen achtergrond, ervaring, ontwikkeling. Wat zijn de verschillen tussen vier jarigen groot! Wat hen bindt, is hun nieuwsgierigheid, hun zin om op reis te gaan, hun enthousiasme om te leren, de wereld te ontdekken. Dat doen kleuters met al hun zintuigen en al bewegend. Ze voelen de glibberige slakken over hun handen kruipen, zien elke vlieg in de klas vliegen, horen alle sirenes van voorbij rijdende brandweerauto's, ruiken het pas gemaaide gras en proeven van elkaars koekjes en fruit. Al meer dan dertig jaar reis ik met de kleuters mee. Soms loop ik een poosje achter hen aan. Ik sjouw namelijk nogal wat bagage mee; Een koffer vol studieboeken met titels als: 'zien en ontdekken', 'denken met je handen', 'beeldend werken'. Jaargangen inspirerende tijdschriften zoals 'Educare' en 'Egoscoop', en tegenwoordig ook een computertje. Wat kan ik daar als reisbegeleider veel boeiende informatie vinden. JufJanneke.nl, de community 1-2 van kennisnet, de pinterest van collega Rianne en natuurlijk mijn eigen kleuterspelblog, handige bagage! Af en toe loop ik voor op en wijs de weg, als de kleuters die even kwijt zijn. Ik luister, kijk, stel vragen, ik speel mee, troost, plak pleisters en verschoon broeken. Soms sta ik ook een tijdje stil en zit dan inderdaad op de boomstambank bij de zandbak. Ik zie zo veel gebeuren om mij heen. Dat stil zitten duurt nooit lang. Kleuters hebben veel te vertellen, te vragen en te laten zien. Ja, okay, hoor ik nu iemand zeggen. Mooi verhaal, maar wat leren de kleuters dan, tijdens die ontdekkingsreis en hoe gaat dat dan? Halen ze de citoscores aan het eind van de reis? Daar heb ik wel vertrouwen in! En ik schrijf er binnenkort meer over.

Ontdekkingsreis

Toen ik een paar maanden geledenop een mooie zonnige dag met de bijtjesklas naar de kinderboerderij ging en we na het bezoeken en knuffelen van alle dieren nog even naar de geitenweide gingen, lag daar een enorme omgezaagde populier. De kleuters klommen over de stam en tussen de takken door. Ik liep er met de begeleidende ouders om heen, een beetje griezelend-gaat dit allemaal goed- en tegelijk vertrouwend op mijn ervaring. Kleuters weten meestal heel aardig wat ze al wel of nog niet kunnen. Een van de kleuters kwam op dat moment naar mij toe en zij stralend: 'Het lijkt wel vakantie, juf....' Ja, ik voelde hetzelfde. Wat een ontspannen, heerlijke tijd hadden we hier met elkaar, het leek wel vakantie! Toen Wim, onze directeur maandag voorstelde dat ik op de plandag iets over mijn visie op 'kleuteronderwijs' zou vertellen, dacht ik aan de uitspraak 'Het lijkt wel vakantie' . Misschien denken jullie nu aan ontspannen in de zon op de rand van de zandbak zitten en vraag je je af, 'waarom zijn die kleuterjuffen dan vaak zo moe, aan het eind van de dag?' Dat zal ik uitleggen. Het woord 'vakantie' vervang ik dan door 'op reis zijn' op ontdekkingsreis. Niet met Kras of Fox, geen georganiseerde reis, waar alle plaatsen waar je terecht komt al vast liggen en waar alles al van a tot z voor je geregeld is. Het leven in een kleuterklas lijkt in mijn ogen meer op een backpacktrip. Het ticket naar het nieuwe onbekende land, dat kleuterklas heet, krijg je gratis als je vier jaar wordt. Vol verlangen om op reis te gaan kijken de meeste kleuters uit naar die grote dag.... Morgen vervolg ;-)

Avondvierdaagse

Met het zweet op haar rug zit de voorzitter van de ouderraad achter haar tafeltje, midden op het stadhuisplein. Om haar heen duizenden kinderen die staan te popelen om te gaan lopen. Het is de eerste wandelavond, veel kleuters lopen voor het eerst van hun leven mee. Ze hebben er zin in en wat is de teleurstelling dan groot als je naam niet op de deelnemerslijst staat. Er was iets mis gegaan met het opgeven maar dat doet er nu helemaal niet toe. 'Loop maar gewoon mee, met of zonder deelnemersbewijs, wat maakt het uit?!'stel ik voor. 'Dan krijgt ze geen medaille juf...' Okay, ik zie een paar grote vragende ogen van de kleuter uit mijn klas en besluit dan om naar de plek te gaan waar individuele lopers zich in kunnen schrijven om daar een kaartje te gaan kopen. Oeps, die rij is lang. De avondvierdaagse vertrekt intussen en de stoet wurmt zich precies door het straatje waar de wachtrij ook staat. Wie heeft dit verzonnen? Als de Margrietschool langs komt, zie ik veel vragende blikken. Wat sta jij hier, juf? Kom, we gaan! Ik blijf achter in de rij en wacht en wacht en wacht en als de allerlaatste wandelaars het plein verlaten ben ik eindelijk aan de beurt. Yes, ik heb een kaartje! Maar wat nu? Terug naar mijn fiets en op naar de pauzeplek, een schoolplein in Segwaert. Precies tegelijk met de wandelaars kom ik daar aan. Wat een drukte, zo veel kinderen op dat plein. Kinderen zijn ouders kwijt, ouders zoeken kinderen. Gelukkig is er de schoolvlag als vertrouwd verzamelpunt. Vrolijke ouderraadsleden delen drinken en lekkers uit. De voorzitter is er ook weer, overal zorgend, regelend, organiserend. Ik overhandig het kaartje en fiets dan naar huis. 'Hoe was het, lekker gelopen?' vragen ze thuis. 'Dat ga ik donderdag maar doen, vandaag heb ik gefietst' antwoord ik en schrijf dan eindelijk weer eens een stukje op dit blog ;-)

Groen schoolplein

'Ik wil graag een schommel, en ik graag een voetbalkooi, en die duikelstangen kunnen wel weg, daar speelt niemand mee.' De meiden uit groep vijf en zes, die naar mij toe komen als ik met Heleen van ontwerpbureau 'In het wild' speurend over het plein loop weten best wat ze willen. Zo gaaf om te merken dat ze meteen ideeën hebben als wij vragen naar spelen op het schoolplein. Ik wandel met Heleen een uurtje rond en krijg daar zo veel energie van. Zij heeft al dertig scholen geholpen met het vergroenen van hun plein, die ervaring klinkt door in alle voorstellen die ze doet. Ik kan zelf ook veel verzinnen, kinderen kunnen dat zeker, Heleen heeft er haar vak van gemaakt: De schoolomgeving uitdagend maken om te spelen. Wat een geweldige ervaring om met haar kennis te maken! Naast het maken van 'wilde' plannen heeft Heleen ook mooie tips. Stel een corveeploeg samen die elke week een uurtje opruimt en veegt op het plein. Maak een rooster bij de voordeur waar de kinderen hun schoenen op kunnen stampen, dat scheelt veel inloop van zand. Laat één groep kinderen verantwoordelijk zijn voor de groentetuintjes. We fantaseren verder over klimbomen, hoogteverschillen, een waterpomp, stapelsteenmuurtjes, leibomen, wilgentenenhutten. Als we weer binnen zijn, laat ze mij nog een presentatie op haar computer zien. Wat zijn er veel mogelijkheden wat het buiten spelen betreft. Ik word er heel blij van. Gisteravond las ik het rapport 'Scholen met succes' over onze school. Best een positief verhaal. Tegelijk staat op nummer drie van de minpunten :De speelmogelijkheden op het plein. Ik stel mij voor dat dat die negatieve waardering in een volgende enquette veranderd zal zijn in een positieve. Tegelijk heb ik ineens een plan voor een mooi welkomscadeau voor onze nieuwe directeur. Als we alle kinderen vrijdag wat zonnebloemzaadjes meegeven en ze vragen om die thuis op te kweken en na de meivakantie weer mee naar school te nemen. Dan planten we die plantjes in de tuin. Als teken, symbool voor wat we willen zijn, een school waar kinderen kunnen groeien en bloeien, in een gezellig gebouw en in een heerlijke groene, uitdagende buitenruimte.

Schoonmaak

Een bezem door de klas, dat is niet nodig. De vloer is al keurig geveegd door onze Brandy, super vrolijke en ijverige stagiaire, die de kleuters en mij met haar rustige en grappige uitstraling elke dag blij maakt. Het schoonmaakwerk dat er nog over is, is voor de schoonmaakster. Zij dweilt de vloer, leegt de prullenbak, neemt het aanrecht af en poetst de toiletten. Dat doet ze heel trouw, al jaren en wij zijn blij met haar. Toch heeft ze zelf vaak het gevoel dat ze tijd tekort komt. De kasten, vensterbanken, tafels en stoelen worden in een kleuterklas stoffig en vooral plakkerig. Ik maak af en toe een emmertje warm sop, knip gele wegwerpvaatdoekjes in vieren en las een poetsmoment in. Wat doen kleuters liever dan kliederen, pardon, spelen met water?! Echt spic en span wordt het niet van dat kleutergepoets en daarom komt er twee keer per maand een moeder (vaders zie ik dit jaar nog niet op de lijst staan ;-( een uurtje soppen op school. Gezellig op de woensdag van twaalf tot een uur. Jaren geleden is deze traditie gestart door mijn buurvrouw Annet. Ik had haar zoon in de klas. Hij kreeg het soms erg benauwd van het stoffige klimaat op school. Er lag toen nog vloerbedekking. Dat leverde veel stof op, verschrikkelijk vervelend voor astmatische kinderen. De afgelopen jaren werd de animo om te komen schoonmaken iets minder. Dit jaar hebben we er een nieuw begin mee gemaakt. Wat is dat fijn! De vensterbanken, de tafels, de computertafel, de kasten, ze genieten allemaal volop van de extra aandacht die ze krijgen. Tevreden staan ze, na in minder dan een uur door Dagmar en Celeste te zijn gepoetst te blinken in de zon. Ik ben er heel erg blij mee met deze extra hulp en geniet tegelijk van het contact. Tijdens het poetsen ben ik meestal in de klas. Als de schoonmaak klaar is, drinken we een kopje thee en praten even bij. Vind jij het ook leuk om een keer een thee/schoonmaakuurtje in de bijtjesklas door te brengen. De intekenlijst hangt op het raam, hartelijk welkom!

Levensverhaal

'Op een dag voelde mama een kriebeltje in haar buik.' Zo begin ik het vertellen van het levensverhaal van een kleuter als we een verjaardag vieren in de klas. De kleuters weten precies hoe het verhaal gaat en leven mee, vullen aan en hebben plezier om de grappige dingen die er gebeurden in hun leven. 'Mama gaat naar de dokter, want ze is misselijk, de dokter luistert en hoort een geluidje in haar buik,' zo gaat het verhaal verder. 'Dat is het hartje' roept Matthieu, die naast mij zit. Hij leeft volop mee met dit deel van het verhaal. Zijn mama krijgt binnenkort een baby en hij kan het geluid van het nieuwe hartje precies nadoen. 'Het lijkt wel een locomotief van een trein, zo snel klopt het,' vertelt hij zeer enthousiast. Zo mooi is het zwangerschapsdeel van het verhaal nog niet eerder geillustreerd!'Mama gaat naar huis en vertelt aan papa dat ze een grote verrassing heeft, er groeit een kindje in haar buik!' Mama Natascha van jarige Thijmen knuffelt papa Hidde vandaag in het verhaal, ze zijn zo blij met de komst van hun kleine schat. Dan gaat de buik groeien. De kleuters rekken hun armen zo ver als ze kunnen, en hebben allemaal ineens een enorme buik. Mama kan na een poosje bijna niet meer lopen en krijgt buikpijn. Ik denk dat het een voetballertje is, hij schopt zo hard, vermoedt ze elk verhaal weer. De kleuters weten dan al dat het tijd is voor de geboorte. Die bevalling is in een tel gepiept, hopla, daar ligt de kleine aan de borst en papa en mama kijken vol verwondering naar het prachtige kindje. Dan gaat het kindje groeien en leert praten. We brabbelen een poosje met elkaar, tatata,dadada,mamama, heerlijk om je even als een baby te gedragen. Als de baby een jaar wordt, gaan we kleine stapjes maken, leren lopen. Na de tweede verjaardag komt het hoogtepunt van het verhaal. Zelf leren eten. Ik zet een zogenaamd bordje pap neer en moet mij precies aan het verhaal houden. De eerste lepel pap komt op de neus terecht, de tweede in een oog, dan nog een in het andere oog, een in het oor en een in het andere oor. Leren eten is best moeilijk en zelf doen brengt heel veel plezier. Als ik een beetje afwijk van het verhaal en een lepeltje pap in het haar van de peuter terecht laat komen, joelt de hele klas: 'Neeeheee, nu in het ooooohooor!' Zo zijn we samen blij met hoe de kleuters groeien. Het verhaal gaat nog even verder. Leren plassen op een potje, alle kleuterjuffen kunnen zich voorstellen dat dat ook dikke pret oplevert. Als de kinderen drie jaar worden, komt de peuterspeelzaal in beeld. (Hoewel steeds meer kinderen daar niet naar toe gaan, misschien moet ik het verhaal op dit punt aanpassen) Op de vierde verjaardag is het naar school gaan het hoogtepunt. Ik weet nog wel hoe ze dan binnen kwamen en benadruk het verschil met nu. Wat zijn de kleuters als ze vijf worden al helemaal thuis in onze groep. De zesde verjaardag, ja dan zijn ze oudste kleuter en dat is ook echt een mijlpaal in een kleuterleven bij ons op school. Ik vraag de kleuters of ze iets kunnen vertellen over de jarige. En hoor dan zulke mooie dingen. 'Hij is lief, hij kan goed samen spelen, hij kan mooi tekenen, hij kan goed troosten, hij kan mij helpen, hij kan goed opruimen.' Ik zie de ogen van de jarige stralen als er lieve dingen over hem gezegd worden en ook mijn dag is weer goed.

Jarige juf

'Of zijn bij jou op school alle juffen tegelijk jarig?' Werd mij gisteren gevraagd. Tegelijk met een felicitatie voor mijn verjaardag, want 52 jaar geleden werd ik op 5-2 geboren. En voor de allereerste keer in mijn leven als juf heb ik nog geen feest gevierd op school. Dat was best vreemd. Op school voel ik mij altijd zo superjarig. Toch besloot ik om het feest even over te slaan. Deze week zijn onze kleutergroepen gesplitst. De oudste kleuters uit de twee klassen vormen nu samen een derde groep. Vandaag was mijn eerste werkdag zonder die oudsten en ik vond het zo vreemd om op deze dag een feest te gaan vieren. Hoewel de nieuwe kleutergroep iets is waar ik naar uit keek. Ik verheugde mij op het kleinere aantal kinderen en heb de mededeling dat er een derde kleutergroep bij zou komen als een cadeautje ontvangen. En toch is het wennen. Een klas wordt in de loop van de tijd een hecht cluppie, de kinderen worden een beetje van jou. Vriendschappen ontstaan tussen kleuters van vier jaar oud en van zes jaar oud. En nu ineens werd die klas door midden gescheurd. Ik ben er blij mee en moet er tegelijk aan wennen. Het was rustig en tegelijk een beetje kaal. Gelukkig kwam collega Silvy even langs met de nieuwe groep. De mama van Ella had ergens in een vriendenboekje gelezen wanneer ik jarig was. Zij had samen met Ella een cadeautje gemaakt. Een glas, versierd met hartjes en daarin een heel bijzonder waxinelichtje, met een oranje vlam die langzaam blauw kleurde. We hadden het kaarsje al aangestoken en toen Silvy met de eendjesklas kwam deden we dat nog een keer. Hoe bijzonder kan iets eenvoudigs zijn. Alle aandacht van de kleuters was gericht op het ene vlammetje dat heel langzaam van kleur veranderde. Toen het vlammetje bijna onzichtbaar werd hebben we met z'n allen tot 52 geteld en het ene kaarsje samen uitgeblazen. Dat was mijn feestje vandaag en het was goed. Hoe vier jij je verjaardag op school? Is een juffendag iets waar jij van geniet? En wat doe je op zo'n dag? Thuis vierde ik wel feest, dus daarom voor een keer een foto van mijn familie die hoedjes van kranten ging vouwen op mijn feestje. Weten jullie gelijk waarom ik ook zo graag knip en plak en verf en klei....