Levensverhaal

'Op een dag voelde mama een kriebeltje in haar buik.' Zo begin ik het vertellen van het levensverhaal van een kleuter als we een verjaardag vieren in de klas. De kleuters weten precies hoe het verhaal gaat en leven mee, vullen aan en hebben plezier om de grappige dingen die er gebeurden in hun leven. 'Mama gaat naar de dokter, want ze is misselijk, de dokter luistert en hoort een geluidje in haar buik,' zo gaat het verhaal verder. 'Dat is het hartje' roept Matthieu, die naast mij zit. Hij leeft volop mee met dit deel van het verhaal. Zijn mama krijgt binnenkort een baby en hij kan het geluid van het nieuwe hartje precies nadoen. 'Het lijkt wel een locomotief van een trein, zo snel klopt het,' vertelt hij zeer enthousiast. Zo mooi is het zwangerschapsdeel van het verhaal nog niet eerder geillustreerd!'Mama gaat naar huis en vertelt aan papa dat ze een grote verrassing heeft, er groeit een kindje in haar buik!' Mama Natascha van jarige Thijmen knuffelt papa Hidde vandaag in het verhaal, ze zijn zo blij met de komst van hun kleine schat. Dan gaat de buik groeien. De kleuters rekken hun armen zo ver als ze kunnen, en hebben allemaal ineens een enorme buik. Mama kan na een poosje bijna niet meer lopen en krijgt buikpijn. Ik denk dat het een voetballertje is, hij schopt zo hard, vermoedt ze elk verhaal weer. De kleuters weten dan al dat het tijd is voor de geboorte. Die bevalling is in een tel gepiept, hopla, daar ligt de kleine aan de borst en papa en mama kijken vol verwondering naar het prachtige kindje. Dan gaat het kindje groeien en leert praten. We brabbelen een poosje met elkaar, tatata,dadada,mamama, heerlijk om je even als een baby te gedragen. Als de baby een jaar wordt, gaan we kleine stapjes maken, leren lopen. Na de tweede verjaardag komt het hoogtepunt van het verhaal. Zelf leren eten. Ik zet een zogenaamd bordje pap neer en moet mij precies aan het verhaal houden. De eerste lepel pap komt op de neus terecht, de tweede in een oog, dan nog een in het andere oog, een in het oor en een in het andere oor. Leren eten is best moeilijk en zelf doen brengt heel veel plezier. Als ik een beetje afwijk van het verhaal en een lepeltje pap in het haar van de peuter terecht laat komen, joelt de hele klas: 'Neeeheee, nu in het ooooohooor!' Zo zijn we samen blij met hoe de kleuters groeien. Het verhaal gaat nog even verder. Leren plassen op een potje, alle kleuterjuffen kunnen zich voorstellen dat dat ook dikke pret oplevert. Als de kinderen drie jaar worden, komt de peuterspeelzaal in beeld. (Hoewel steeds meer kinderen daar niet naar toe gaan, misschien moet ik het verhaal op dit punt aanpassen) Op de vierde verjaardag is het naar school gaan het hoogtepunt. Ik weet nog wel hoe ze dan binnen kwamen en benadruk het verschil met nu. Wat zijn de kleuters als ze vijf worden al helemaal thuis in onze groep. De zesde verjaardag, ja dan zijn ze oudste kleuter en dat is ook echt een mijlpaal in een kleuterleven bij ons op school. Ik vraag de kleuters of ze iets kunnen vertellen over de jarige. En hoor dan zulke mooie dingen. 'Hij is lief, hij kan goed samen spelen, hij kan mooi tekenen, hij kan goed troosten, hij kan mij helpen, hij kan goed opruimen.' Ik zie de ogen van de jarige stralen als er lieve dingen over hem gezegd worden en ook mijn dag is weer goed.

Jarige juf

'Of zijn bij jou op school alle juffen tegelijk jarig?' Werd mij gisteren gevraagd. Tegelijk met een felicitatie voor mijn verjaardag, want 52 jaar geleden werd ik op 5-2 geboren. En voor de allereerste keer in mijn leven als juf heb ik nog geen feest gevierd op school. Dat was best vreemd. Op school voel ik mij altijd zo superjarig. Toch besloot ik om het feest even over te slaan. Deze week zijn onze kleutergroepen gesplitst. De oudste kleuters uit de twee klassen vormen nu samen een derde groep. Vandaag was mijn eerste werkdag zonder die oudsten en ik vond het zo vreemd om op deze dag een feest te gaan vieren. Hoewel de nieuwe kleutergroep iets is waar ik naar uit keek. Ik verheugde mij op het kleinere aantal kinderen en heb de mededeling dat er een derde kleutergroep bij zou komen als een cadeautje ontvangen. En toch is het wennen. Een klas wordt in de loop van de tijd een hecht cluppie, de kinderen worden een beetje van jou. Vriendschappen ontstaan tussen kleuters van vier jaar oud en van zes jaar oud. En nu ineens werd die klas door midden gescheurd. Ik ben er blij mee en moet er tegelijk aan wennen. Het was rustig en tegelijk een beetje kaal. Gelukkig kwam collega Silvy even langs met de nieuwe groep. De mama van Ella had ergens in een vriendenboekje gelezen wanneer ik jarig was. Zij had samen met Ella een cadeautje gemaakt. Een glas, versierd met hartjes en daarin een heel bijzonder waxinelichtje, met een oranje vlam die langzaam blauw kleurde. We hadden het kaarsje al aangestoken en toen Silvy met de eendjesklas kwam deden we dat nog een keer. Hoe bijzonder kan iets eenvoudigs zijn. Alle aandacht van de kleuters was gericht op het ene vlammetje dat heel langzaam van kleur veranderde. Toen het vlammetje bijna onzichtbaar werd hebben we met z'n allen tot 52 geteld en het ene kaarsje samen uitgeblazen. Dat was mijn feestje vandaag en het was goed. Hoe vier jij je verjaardag op school? Is een juffendag iets waar jij van geniet? En wat doe je op zo'n dag? Thuis vierde ik wel feest, dus daarom voor een keer een foto van mijn familie die hoedjes van kranten ging vouwen op mijn feestje. Weten jullie gelijk waarom ik ook zo graag knip en plak en verf en klei....

Muziekles

'Misschien vind je straks nog wat macaroni ergens op de vloer' zei de muziekjuf na afloop van de les tegen mij. Ze had 'instrumenten' bij zich en ik was er gelijk weg van. Ken je de automaten die vaak bij een snackbar staan en waar kinderen verleid worden om een verrassingsei te kopen? Misschien was deze juf verslaafd aan dit soort eieren of heeft ze haar halve familie gevraagd om de eieren te sparen. Ze had er in ieder geval genoeg bij zich. De verrassingen waren verdwenen en in plaats daarvan zat er nu macaroni in de eieren. Geweldige muziekinstrumenten, waarom was ik zelf nog nooit op dit idee gekomen?! Toen wij een groot muziekproject hadden vorig jaar heb ik schudkokers van wasbolletjes en papiermache gemaakt, wat een omslachtig gedoe, achteraf. Er ging tijdens de les inderdaad een eitje open. Ik zou ze vast maken met wat fleurig tape, als ik de muziekjuf was. Misschien gaat ze dat wel doen, als ze hier mee leest ;-)

Het liedje dat ze de kleuters leerde was leuk: http://www.youtube.com/watch?v=00bAC3VDrJo Voor de vaders en moeders die hier mee lezen, leuk om thuis nog eens te laten zien en samen te zingen met de kinderen. Naast zingen en muziek maken gingen we 'sneeuw blazen' en gooien met 'sneeuw'. Iedere kleuter kreeg een wattenbolletje en liet dat dwarrelen.

Ik deed gezellig mee met de les en dacht tegelijk even terug aan mijn eigen muziekles vorige week vrijdag. Toen kwam Wil, onze directeur een poosje bij ons in de klas kijken, als voorbereiding op mijn functioneringsgesprek. En hoe oud ik ook word, en hoe goed ik ook weet dat ik best een aardige kleuterjuf ben, die veel plezier heeft in haar klas en leuke dingen doet met de kleuters en ze wat leert en laat beleven, en toch, ja echt waar, ging ik mijn best doen op een leuk lesje. En het werd een leuk lesje!

Van sinterklaas had ik de cd Canto Ostinata gekregen, prachtige meditatieve muziek. Twee kleuters mochten bewegen op de muziek en als de muziek stopte naar elkaar toe lopen en elkaar een gelukkig nieuwjaar wensen, met een hand of een knuffel of een high five of een boks. Elke keer als de muziek weer begon kwamen er twee kinderen bij en zo was na een poosje de hele klas 'op de vloer'. Toen iedereen elkaar een gelukkig nieuwjaar had gewenst vormden de kleuters spontaan kringetjes en dansten in het rond.

Ik keek er naar en dacht aan de definitie van succes die ik pas gehoord had in een TEDtalk van Benjamin Zander. Hij is een heel beroemde dirigent en pianist en vertelde: Ik meet mijn succes af aan het aantal twinkelende ogen dat ik om mij heen zie. Prachtig, Dat doe ik ook! Toen we later op de middag gingen spelen nam een aantal kinderen de cdspeler mee naar de gang en daar werd vrolijk verder gedanst. Na een poosje kwamen ze naar mij toe. 'Juf, mogen we een andere cd, deze is een beetje saai'. Okay, canto is misschien meer geschikt voor mij. Luister maar: http://www.youtube.com/watch?v=JDCsOL2vBJc

Winterwereld

'Goedemorgen, houden jullie de jassen, de skipakken, de snowboots en de handschoenen maar aan.' Zo begroette ik de kleuters gisterochtend. We hadden de eerste buitenspeelbeurt en het aankleden, je kunt het gerust inpakken noemen, van de kleuters, is tijdens deze winterse dagen een hele klus. Waarom eerst alles uit trekken, een half uurtje in de kring zitten, dan alles weer aan trekken? Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan?! In een lange rij wandelden we naar het park. Dankzij onze stagiaire durf ik dat aan. De kleuters weten heel goed dat ik voorop loop en juf Brandy achteraan. En zij er allemaal veilig tussen in. Het oversteken van het fietspad is de enige hobbel die we moeten nemen. Wat een geluk hebben we, dat het wijkpark zo dichtbij is.

Er ligt ijs op de sloot en onze grootste durfal heeft een tak gepakt en gooit die op het ijs. Dat doen de anderen hem graag na. Ze staan aan de rand van de sloot en laten de takken over het ijs glijden. Ik overweeg om er zelf even met een voet op te stappen om te laten zien dat het ijs wel sterk genoeg is voor de takken maar nog niet sterk genoeg om ons te dragen. Dan denk ik terug aan vorig jaar, en durf het toch niet aan. Toen liet ik een rubberbootje te water, vlak voor de aankomst van Sinterklaas en gleed op mijn rug, van de wal in de sloot in de modder. Nee laat maar, ik vertel over het dunne ijs en we wandelen verder. Medewerkers van de gemeente zijn hoog in een boom takken aan het snoeien. Daar kunnen we niet zo maar aan voorbij lopen. 'Waarom doen ze dat juf' Heerlijk, zulke vragen! Het liefst zou ik de vraag aan de mannen zelf stellen maar zij hebben oorberschermers op en horen ons niet.

Na even over het hoe en waarom van snoeien gepraat te hebben komen we bij een helling. Ik vraag juf Brandy of zij naar boven wil klimmen, wie wil mag mee gaan. De schoenen van de juf zijn te glad, de kleuters zijn al boven als juf Brandy nog beneden staat. We spreken af dat zij onder aan de helling blijft staan en dat ik van bovenaf het overzicht houd. Dat gaat prima. Wat een rijkdom zo'n stagiaire besef ik weer heel goed. Alleen was ik niet met zo'n hele groep gaan glijden.

Dan moet er iemand plassen. Ik stel nog voor om dat even tegen een boom te doen, voor deze keer maar nee, daar vindt deze kleuter het veel te koud voor. We gaan weer terug naar school. Veel kinderen hadden wel de hele ochtend willen blijven glijden en klimmen. Toch zie ik ook een groepje dat een beetje bibbert en blij is dat we weer naar binnen gaan. Zelf was ik vroeger ook zo'n koukleum, die heel erg genoot van de warme chocolademelk met slagroom als het winter was. Volgende week bij het voorleesontbijt gaan we warme chocomel maken, ik heb er nu al zin in!

Een nieuw begin

Als een blok viel ik gistermiddag op de bank in slaap. Twee uur later werd ik pas weer wakker. Vroeger, heel lang geleden, toen ik full-time werkte (1980-1987 op ’t Overstapje in Lelystad) had ik dat vaak op vrijdag. Nergens meer zin in, helemaal gesloopt door de enorme klas kleuters die ik toen had.

Daarbij leefde ik het leven zoals mijn jongere collega’s dat nu doen. Verschillende gezellige eetclubjes, sporten, vrijwilligerswerk doen en uitgaan. Op donderdagavond vaak tot diep in de nacht en dan de volgende ochtend, een beetje brak en vol goede herinneringen, vrolijk weer naar school. Vrijdagsavonds kon je me dan opvegen. Gisteren was dat op woensdagmiddag al het geval.

Zes weken geleden werd ik ziek. En gisteren ging ik voor het eerst na die zes weken, weer naar school. Ik zag er een beetje tegen op. Maar dat was helemaal niet nodig geweest. Wat zijn kleuters toch heerlijke wezens. Vol enthousiasme werd ik begroet, heel veel handen heb ik geschud. Goede wensen gegeven en ontvangen. Vriendelijke opmerkingen van ouders,klopjes op mijn schouder, een zoen, een knipoog, een omhelzing. Wat een warm welkom, dat deed mij goed! Toen de ouders weg waren en ik de kring rond keek, leek het alsof ik niet weg geweest was. Iemand voorspelde het al. ‘Juf zijn is net zoiets als fietsen, dat verleer je nooit’ En het is waar. Ik voelde mij gelijk weer thuis op school. Het enige verschil met vroeger is, dat ik nu na een ochtend al uitgeteld was, en 25 jaar geleden pas na een hele week. ‘Zou het dan toch de leeftijd zijn juf?’ merkte een vrolijke, ook niet meer de jongste vader, vanochtend op. Dat zal het zijn, maar ik ben er weer en wens jullie allemaal een vrolijk nieuwjaar, met genoeg energie en plezier in de dingen die je gaat doen dit nieuwe jaar!

Op de foto's staat Maud, zij was gisteren jarig en had prachtige viertjes gebakken om uit te delen. Haar buurmeisjes Renske en Mascha had ik jaren geleden al in de klas, hier ook een nieuw begin. Welkom Maud en heel veel plezier in de bijtjesklas!

Kerstwandeling

Op de deur van zijn kamertje hangt al het hele jaar een foto van onze concierge, verkleed als herder bij het kampvuur. 'Onze held' hebbben we er bij geschreven. Tijdens de kerstwandeling zat hij, met een collega en een groep herderleerlingen op stropakken, te passen op de schapen. In zijn binnenzak had hij een flesje zelfgestookte (door zijn familie in Bosnie) sterke drank. Elke juf die voorbij kwam kreeg een flinke slok uit zijn flesje. Ik voel het nog branden als ik er aan terug denk.

Op de uitnodiging voor het kerstfeest schreven we het opzegversje waar we de kerstviering in onze klas ieder jaar mee beginnen: 'In de avond, in het donker, sterrenlichtjes blij geflonker, alle kaarsjes zijn al aan en wij zijn naar school gegaan, kinderen en grote mensen, weet je wat wij jullie wensen: Een hele fijne avond samen, tingelingelinge, amen!' En daar liepen de mensenkinderen, in het donker naar school. Hele gezinnen deden mee. Grote broers en zussen waar anders geen plaats voor was duwden de kleintjes in wandel en kinderwagens. Buren, oma's en opa's waren er bij. De wijkmanager liep gezellig met onze directrice voorop. Zelfs buurtbewoners die geen kinderen meer op school hebben, kwamen uit hun huizen en volgden nieuwsgierig het spoor van lichtjes door het park en de wijk. De start van de wandeling was op het door lichtslangen versierde schoolplein. Daar kreeg iedereen een wegwijzer waar de verschillende taferelen van het kerstspel op getekend waren door leerlingen van groep acht. De hele route was verlicht door waxinelichtjes in glazen potjes. Als je dat spoor volgde kwam je vanzelf langs het hele kerstverhaal gespeeld door de kinderen van groep zeven en groep acht. Tegenover onze school was pas een hotel gebouwd. Sinterklaas had daar een paar weken eerder al 'geslapen' en nu woonde Maria er heel even. Jozef was op bezoek en zat te timmeren, Maria naaide kleertjes. Op het balkon boven hen stond een engel die Maria keer op keer vertelde dat ze een kindje zou krijgen. Even verderop liepen soldaten van keizer Augustus, zij stuurden de mensen het donkere park in. Onderweg kwamen ze langs een plaats waar ze hun naam op konden schrijven, langs een herberg waar heerlijk gegeten werd maar waar geen plaats meer was. Bij een zeer uitbundig versierd 'kersthuis' in de wijk werden kerstliedjes gezongen. Bij de ingang van onze buren, de katholieke school waar we stroom leenden voor de cdspeler, danste een engelenkoor. Bij de kinderopvang zaten de herders rond het vuur. In de wijktuin was een herberg waar iedereen welkom was. Daar brandden vuurtjes in vuurkorven en was warme chocomel en gluhwijn. Tot slot kwam je de wijzen nog tegen, bij hen kon je een sterretje of een wierookstokje aansteken. De wandeling eindigde in de kerk tegenover de school waar het kleine babyzusje van een meisje uit onze klas in de kribbe in de stal lag. In de kerkzaal speelde 'Harpe Davids' de fanfare waar de juf van groep vijf in mee speelt, kerstliederen. Terwijl ik dit stukje schrijf ben ik in gedachten weer even terug op die prachtige stille, koude avond aan het einde van 2011 en ik voel een klein beetje heimwee. Tegelijk denk ik aan de andere plaatsen die het draaiboek van de kerstwandeling, wat wij vier jaar geleden maakten nu gebruiken. In Maasland waar oud collega Jolanda woont werd vorig jaar ook gewandeld en misschien dit jaar wel weer? Op de Oranjerie, een school in Zoetermeer waar een moeder van een kleuter uit mijn klas werkt, zijn de voorbereidingen voor de kerstwandeling ook begonnen. Wij doen dit jaar een musical. Heb je interesse in het draaiboek van de wandeling? Laat het weten in een reactie, dan mail ik het graag! Een fijne decembermaand toegewenst!

Digikleuters?!

Heeft het in deze digitale tijd nog zin om aandacht te besteden aan een potlood/pengreep? Ik vroeg het mij af toen ik vlak voor de tien minuten avonden eens extra lette op hoe de kleuters hun potlood vasthielden. Op heel veel verschillende manieren en ze tekenen er best goed mee. Heeft het zin om kinderen te leren hun potlood goed vast te houden? Doen jullie dat in je klas? Mijn eigen kinderen schrijven alleen nog maar een kaart naar opa en oma als ze op vakantie zijn. Ze werken en studeren en houden contact via hun telefoon en computer. Toen ze klein waren hebben ze eindeloos met klei, zand, blokken, lego gespeeld. Ze voelden zich wel eens benadeeld omdat zij geen spelcomputer kregen. Hoe zou het zijn als ze nu klein waren? Zou ik ze met een Ipad laten spelen? Ik was deze zomer op een feestje op een hip Haags dakterras. Er waren veel jonge mensen, een aantal senioren en ook twee peuters. Het ene jongetje speelde alleen maar met de telefoon van zijn moeder, het andere kind was niet weg te slaan bij de lap-top die voor de muziek zorgde. Vandaag las ik een column op Frankwatching.com, http://www.frankwatching.com/archive/2012/11/23/scholen-en-social-mediawijsheid-hoe-stoppen-we-de-digitale-kloof/ bekeek het filmpje over de nieuwe kleuters en dacht terug aan de kinderen op het feestje. Ik zag ze opgaan in hun spelletje, totaal geen aandacht hebben voor hun omgeving, geen plezier hebben met de andere mensen op het terras. De betrokkenheid was groot, dat was zeker. Toch heb ik er mijn twijfels bij. Onze kinderen de wereld laten ontdekken via een beeldscherm, is dat wat wij willen? Tijdens de inspiratiemiddag kleuters en digibord die ik afgelopen woensdagmiddag volgde zag ik het enthousiasme van Linda Humme. Zij kan en doet heel veel leuke dingen met haar digibord en vertelt daar vol overtuiging over. Toch blijf ik twijfelen. Het is zo veel rekenen en taal, zo rationeel, zo cognitief. Bij onze rekenmethode zit ook een digitaal deel. Ik startte de spelletjes op en ging die, na de verhalen van Linda proberen. Het eerste spel begon met een jas. Die jas heeft groene knopen en er mist er een. Naast de jas zie je verschillende gekleurde knopen. De opdracht die er bij hoort is: 'Kies de goede knoop' Ben ik te veel kleuter als ik de rode knoop of de paarse kies? Of maak ik dan een fout? Spelen onze kleuters over een paar jaar met Ipads in de klas? Wat denk jij?