Sinterklaascadeautjes

'Lang geleden, op mijn oude school.....' Zo begint collega M regelmatig een verhaal. Ze heeft goede herinneringen aan haar school in R en vertelt die graag door. Ik denk ook even terug aan de tijd dat ik in Lelystad werkte en herinner mij dat we in de week voor 5 december een avond op school kwamen met alle ouders (vooral moeders) van de kleuters en dan zelf de Sintcadeautjes maakten. Of maakten we er een surprise om heen? Ik twijfel er ineens over. Dat weten meelezende oud collega's misschien nog? We versierden die avond ook mandarijnen, ze kregen een pet op met een veer, een paar ogen, een mond en een kraagje. Hopla, fleurige oranje pietjes die we, pardon, die Sint in de schoenen van de kleuters stopte.

(foto Bianca Oldenbeuving)Wat een werk en tegelijk veel gezelligheid, tijd om bij te praten tijdens het knutselen. Het gevoel dat we samen 'the village to raise a child' vormden, groeide tijdens zo'n avond. Zou het in deze tijd nog kunnen, met ouders op school een cadeautje knutselen? Iets naaien of vilten of schilderen? Een workshop 'schrijf een lief gedichtje of verhaal voor je eigen kind'. Ik word warm van het idee en zou de workshop zo willen geven ;-) Misschien volgend jaar...Voor dit jaar hebben we de cadeautjes al uitgezocht. In onze eigen plaatselijke kinderboekenwinkel Silvester. Ik kan niet genoeg reclame maken voor deze allermooiste en waardevolste winkel van de stad. Vorig jaar kochten we er voor alle kleuters een mini Haba spelletje, dit jaar krijgen ze een boekje. Wonderlijk dat dat kan, een samen lees boekje voor vijf euro per kind. Sint is er blij mee en we hopen dat de kleuters er straks ook plezier aan zullen beleven. Vorig jaar werd ik rond Sinterklaas ziek en heb toen niet gehoord of de spelletjes van Haba in de smaak vielen. Zijn er ouders van kleuters die er iets over willen schrijven in een reactie? En collega juffen, wat geeft Sint de kleuters bij jullie op school? Ik laat mij graag inspireren voor volgend jaar!

Reisverslag deel drie

Waarom duurde het zo lang voor ik weer verder typte aan 'Op reis met de kleuters'? Vroeg ik mijzelf af. Misschien omdat ik het komende stukje van het verhaal, dat ik voor de zomer schreef, zo opsommerig vind klinken, zo niet spannend, zo informatief. Maar goed, op verzoek van verschillende lezers ga ik er nu voor zitten en hoop dat jullie het toch met plezier zullen lezen. Tijdens de reis zijn de kleuters actief, in beweging. Ze spelen veel, buiten en binnen, rennen en gymmen en klimmen en springen, ze rollen en hinkelen en vallen en staan weer op. Zo ontwikkelt de motoriek zich en de oriëntatie in de ruimte. Kleuters doen heel veel indrukken op, beleven veel tijdens uitstapjes, in verhalen en gewoon in het dagelijkse leven, onderweg van huis naar school, in de klas, buiten in de natuur of tijdens het winkelen in het stadshart. Op school is er de ruimte om al die indrukken te verwerken, te ordenen, te begrijpen. Dat gebeurt door spel en door het werken met allerlei, vaak toevallig (vroeger waardeloos, daarna kosteloos, nu toevallig genoemd, bakjes, lappen, bladeren, wc rollen, enzovoort)expressiemateriaal.

Naast het toevallige materiaal is er ook heel veel expressiemateriaal te koop. We zorgen op school voor een rijk milieu wat dat betreft. Hoeken met een afwisselende inrichting, veel soorten papier, teken en verfspullen, klei, bouw en constructiemateriaal, wereldspelmateriaal, scharen, plaksel. Allemaal spullen om vorm te geven aan je eigen beleving, jouw wereld. ' Het is goed zoals jij het doet' leren wij de kleuters. Zo ontwikkelen zij zich tot vindingrijke kleine kunstenaars, vol zelfvertrouwen en initiatief. Betrokken bij waar ze mee bezig zijn, helemaal in het nu. Mooi meegenomen is dat door het tekenen, knutselen, schilderen, de fijne motoriek zich als vanzelf ontwikkeld, en de oriëntatie in het platte vlak. Handig als ze in groep drie gaan leren lezen en schrijven. Spelen doe je soms alleen en heel vaak samen. Gisteren hoorde ik Maud Lucas ten huwelijk vragen in de boekenwinkel die we sinds de kinderboekenweek in onze klas hebben. Een ontroerend moment. Tijdens het spel gebeuren er ook minder aardige dingen. 'Jij was de boef en ik was de baas...' Rollen worden verdeeld en dat levert soms ruzie op. Onenigheid, het weer goed maken, elkaar helpen en troosten. Het hoort er allemaal bij. Zo groeien kleine en soms nog redelijk egocentrische jonge kleuters op tot leuke sociale zesjarigen. Tot kanjers met vaak een witte pet op, leren ze dmv het Kanjerproject. In een kleuterklas is het bijna nooit stil. Er wordt heel veel gepraat, er worden plannen gemaakt,verhalen verteld, vragen gesteld. We lezen prentenboeken, maken zelf verhalen, lezen gedichtjes, raadsels en rijmpjes, voila de taal ontwikkelt zich! We doen veel geluidenspelletjes, leren klankgebaren, zingen zo graag. De auditieve ontwikkeling, een hele belangrijke voorwaarde voor het leren lezen straks (eigenlijk de belangrijkste)heeft onze aandacht. Puzzelen, knippen en plakken, vouwen, zijn belangrijk voor de visuele ontwikkeling. Oeps, wie heeft tot hier door gelezen? Dit bedoel ik dus met niet spannend. Ik vind mijn verhaal een opsomming worden. Hoe kan het beter? Wie heeft een tip? Laat het maar horen in een reactie! En tot ziens bij deel drie van dit verhaal.

Omgewaaide boom

Toevallig kwam ik donderdag met de auto naar school en zag toen dat er bij de bovenbouw ingang een boom was omgewaaid. En niet zomaar een boom....Een boom vol bessen! Geen idee hoe de boom heet, maar ik zag in deze toch wel zielig van zijn wortels afgknapte boom in drie seconden speelmogelijkheden voor drie weken. Bessen plukken, klimmen, takken zagen, een hut bouwen onder de boom. Jammergenoeg lag de boom ver van ons kleuterplein en was te zwaar om met de kleuters te verslepen. Dan er maar op af! We hadden de eerste buitenspeelbeurt en zijn met bakjes en emmertjes naar de boom gelopen. Indrukwekkend dikke bessen glommen ons tegemoet. 'Kijk, zo'n grote, deze is nog groter' .....'Hier heel veel kleintjes' ....'Deze zijn oranje'....'Deze groen, die zijn nog niet rijp'.....'Die rode zijn zachter dan de groene'....Ik luisterde geboeid naar alle opmerkingen om mij heen. Onze ontdekkingsreizigers waren in hun element, zo veel te zien en te beleven, te leren! 'Gaan we nu jam maken', vroeg Quincy, toen we met volgeladen emmers en bakjes terug liepen naar het plein. Wat een logische gedachte! De laatste week voor de zomervakantie maakten we jam van ienie mini rode bessen, dus van deze megagrote bessen zou je nog veel meer jam kunnen maken. Helaas, legde ik uit. Deze bessen zijn niet lekker om te eten maar wel heel gaaf om mee te spelen. Ik heb de grote naalden opgezocht en er zijn prachtige bessenkettingen geregen. We hebben een paar emmers water buiten gezet en heel veel soep met (bessen)ballen gekookt. Uiteindelijk werd er ook nog een soort jam gemaakt. Zoals in Frankrijk vroeger de druiven geplet werden om sap uit te persen, zo dansten enkele kinderen in de pan met besjes. Toch nog jam. Vandaag wilden we nog wat bessen gaan halen maar jammergenoeg was de gemeente snel met het opruimen van de boom, hij was al weg. Ik heb de kleuters beloofd dat we volgende week naar het park gaan om hazelnoten te gaan zoeken. Lucas kwam toen op het idee om walnoten te gaan vragen aan zijn opa. Wat een rijkdom alles wat er zo maar in de natuur om ons heen te vinden is. Laat de herfst maar komen, wij hebben er zin in! (de rest van het vervolgverhaal van voor de vakantie volgt nog ;-) http://www.bomengids.nl/herfstwinter2004/pics/Meelbes__Sorbus_aria__Whitebeamimg_6692.jpg Toch nog maar even opgezocht, meelbessen waren het!

Vervolg op reis

Vol verwachting komen ze binnen, de een met een enorm gevulde rugzak, de ander met een bijna lege knalroze 'hello kitty' koffer. Iedere kleuter met een eigen achtergrond, ervaring, ontwikkeling. Wat zijn de verschillen tussen vier jarigen groot! Wat hen bindt, is hun nieuwsgierigheid, hun zin om op reis te gaan, hun enthousiasme om te leren, de wereld te ontdekken. Dat doen kleuters met al hun zintuigen en al bewegend. Ze voelen de glibberige slakken over hun handen kruipen, zien elke vlieg in de klas vliegen, horen alle sirenes van voorbij rijdende brandweerauto's, ruiken het pas gemaaide gras en proeven van elkaars koekjes en fruit. Al meer dan dertig jaar reis ik met de kleuters mee. Soms loop ik een poosje achter hen aan. Ik sjouw namelijk nogal wat bagage mee; Een koffer vol studieboeken met titels als: 'zien en ontdekken', 'denken met je handen', 'beeldend werken'. Jaargangen inspirerende tijdschriften zoals 'Educare' en 'Egoscoop', en tegenwoordig ook een computertje. Wat kan ik daar als reisbegeleider veel boeiende informatie vinden. JufJanneke.nl, de community 1-2 van kennisnet, de pinterest van collega Rianne en natuurlijk mijn eigen kleuterspelblog, handige bagage! Af en toe loop ik voor op en wijs de weg, als de kleuters die even kwijt zijn. Ik luister, kijk, stel vragen, ik speel mee, troost, plak pleisters en verschoon broeken. Soms sta ik ook een tijdje stil en zit dan inderdaad op de boomstambank bij de zandbak. Ik zie zo veel gebeuren om mij heen. Dat stil zitten duurt nooit lang. Kleuters hebben veel te vertellen, te vragen en te laten zien. Ja, okay, hoor ik nu iemand zeggen. Mooi verhaal, maar wat leren de kleuters dan, tijdens die ontdekkingsreis en hoe gaat dat dan? Halen ze de citoscores aan het eind van de reis? Daar heb ik wel vertrouwen in! En ik schrijf er binnenkort meer over.

Ontdekkingsreis

Toen ik een paar maanden geledenop een mooie zonnige dag met de bijtjesklas naar de kinderboerderij ging en we na het bezoeken en knuffelen van alle dieren nog even naar de geitenweide gingen, lag daar een enorme omgezaagde populier. De kleuters klommen over de stam en tussen de takken door. Ik liep er met de begeleidende ouders om heen, een beetje griezelend-gaat dit allemaal goed- en tegelijk vertrouwend op mijn ervaring. Kleuters weten meestal heel aardig wat ze al wel of nog niet kunnen. Een van de kleuters kwam op dat moment naar mij toe en zij stralend: 'Het lijkt wel vakantie, juf....' Ja, ik voelde hetzelfde. Wat een ontspannen, heerlijke tijd hadden we hier met elkaar, het leek wel vakantie! Toen Wim, onze directeur maandag voorstelde dat ik op de plandag iets over mijn visie op 'kleuteronderwijs' zou vertellen, dacht ik aan de uitspraak 'Het lijkt wel vakantie' . Misschien denken jullie nu aan ontspannen in de zon op de rand van de zandbak zitten en vraag je je af, 'waarom zijn die kleuterjuffen dan vaak zo moe, aan het eind van de dag?' Dat zal ik uitleggen. Het woord 'vakantie' vervang ik dan door 'op reis zijn' op ontdekkingsreis. Niet met Kras of Fox, geen georganiseerde reis, waar alle plaatsen waar je terecht komt al vast liggen en waar alles al van a tot z voor je geregeld is. Het leven in een kleuterklas lijkt in mijn ogen meer op een backpacktrip. Het ticket naar het nieuwe onbekende land, dat kleuterklas heet, krijg je gratis als je vier jaar wordt. Vol verlangen om op reis te gaan kijken de meeste kleuters uit naar die grote dag.... Morgen vervolg ;-)

Avondvierdaagse

Met het zweet op haar rug zit de voorzitter van de ouderraad achter haar tafeltje, midden op het stadhuisplein. Om haar heen duizenden kinderen die staan te popelen om te gaan lopen. Het is de eerste wandelavond, veel kleuters lopen voor het eerst van hun leven mee. Ze hebben er zin in en wat is de teleurstelling dan groot als je naam niet op de deelnemerslijst staat. Er was iets mis gegaan met het opgeven maar dat doet er nu helemaal niet toe. 'Loop maar gewoon mee, met of zonder deelnemersbewijs, wat maakt het uit?!'stel ik voor. 'Dan krijgt ze geen medaille juf...' Okay, ik zie een paar grote vragende ogen van de kleuter uit mijn klas en besluit dan om naar de plek te gaan waar individuele lopers zich in kunnen schrijven om daar een kaartje te gaan kopen. Oeps, die rij is lang. De avondvierdaagse vertrekt intussen en de stoet wurmt zich precies door het straatje waar de wachtrij ook staat. Wie heeft dit verzonnen? Als de Margrietschool langs komt, zie ik veel vragende blikken. Wat sta jij hier, juf? Kom, we gaan! Ik blijf achter in de rij en wacht en wacht en wacht en als de allerlaatste wandelaars het plein verlaten ben ik eindelijk aan de beurt. Yes, ik heb een kaartje! Maar wat nu? Terug naar mijn fiets en op naar de pauzeplek, een schoolplein in Segwaert. Precies tegelijk met de wandelaars kom ik daar aan. Wat een drukte, zo veel kinderen op dat plein. Kinderen zijn ouders kwijt, ouders zoeken kinderen. Gelukkig is er de schoolvlag als vertrouwd verzamelpunt. Vrolijke ouderraadsleden delen drinken en lekkers uit. De voorzitter is er ook weer, overal zorgend, regelend, organiserend. Ik overhandig het kaartje en fiets dan naar huis. 'Hoe was het, lekker gelopen?' vragen ze thuis. 'Dat ga ik donderdag maar doen, vandaag heb ik gefietst' antwoord ik en schrijf dan eindelijk weer eens een stukje op dit blog ;-)

Groen schoolplein

'Ik wil graag een schommel, en ik graag een voetbalkooi, en die duikelstangen kunnen wel weg, daar speelt niemand mee.' De meiden uit groep vijf en zes, die naar mij toe komen als ik met Heleen van ontwerpbureau 'In het wild' speurend over het plein loop weten best wat ze willen. Zo gaaf om te merken dat ze meteen ideeën hebben als wij vragen naar spelen op het schoolplein. Ik wandel met Heleen een uurtje rond en krijg daar zo veel energie van. Zij heeft al dertig scholen geholpen met het vergroenen van hun plein, die ervaring klinkt door in alle voorstellen die ze doet. Ik kan zelf ook veel verzinnen, kinderen kunnen dat zeker, Heleen heeft er haar vak van gemaakt: De schoolomgeving uitdagend maken om te spelen. Wat een geweldige ervaring om met haar kennis te maken! Naast het maken van 'wilde' plannen heeft Heleen ook mooie tips. Stel een corveeploeg samen die elke week een uurtje opruimt en veegt op het plein. Maak een rooster bij de voordeur waar de kinderen hun schoenen op kunnen stampen, dat scheelt veel inloop van zand. Laat één groep kinderen verantwoordelijk zijn voor de groentetuintjes. We fantaseren verder over klimbomen, hoogteverschillen, een waterpomp, stapelsteenmuurtjes, leibomen, wilgentenenhutten. Als we weer binnen zijn, laat ze mij nog een presentatie op haar computer zien. Wat zijn er veel mogelijkheden wat het buiten spelen betreft. Ik word er heel blij van. Gisteravond las ik het rapport 'Scholen met succes' over onze school. Best een positief verhaal. Tegelijk staat op nummer drie van de minpunten :De speelmogelijkheden op het plein. Ik stel mij voor dat dat die negatieve waardering in een volgende enquette veranderd zal zijn in een positieve. Tegelijk heb ik ineens een plan voor een mooi welkomscadeau voor onze nieuwe directeur. Als we alle kinderen vrijdag wat zonnebloemzaadjes meegeven en ze vragen om die thuis op te kweken en na de meivakantie weer mee naar school te nemen. Dan planten we die plantjes in de tuin. Als teken, symbool voor wat we willen zijn, een school waar kinderen kunnen groeien en bloeien, in een gezellig gebouw en in een heerlijke groene, uitdagende buitenruimte.